|
|||
| TERAPIA POZNAWCZO-BEHAWIORALNA W POLSCE |
|
Historia formalnego nurtu terapii poznawczo-behawioralnej w Polsce jest bardzo krótka i nie może być opisana bez bardzo skrótowego, chociażby uwzględnienia historycznego kontekstu rozwoju psychoterapii w naszym kraju. Pierwsze publikacje w języku polskim podkreślające znaczenie podejścia psychologicznego w leczeniu sięgają XVIII wieku. W sferze hipotez pozostaje wpływ jaki na rozwój psychiatrii, a w tym psychoterapii mogły mieć rozbiory Polski, czego naturalną konsekwencją było pozostawanie części Polski pod wpływem austro-węgierskim na przełomie XIX/XX wieku - w czasie powstawania i rozkwitu teorii Freuda. Pierwszy polski podręcznik "Psychoterapia" autorstwa Tadeusza Bilikiewicza został opublikowany w 1938 roku. Sytuacja polityczna po II wojnie światowej wpływała nie tylko na możliwości swobodnego podróżowania i wymiany informacji. Infiltracja polityczna w środowiskach naukowych i intelektualnych sprawiała, że część różnych nurtów w nauce i praktyce klinicznej była mniej "poprawna politycznie" niż inne. Logicznym wydawać się może, że behawioryzm z naciskiem na nazwisko rosyjskiego laureata nagrody Nobla Iwana Pawłowa był nurtem nie stojącym w sprzeczności z obowiązującą ideologią, podczas gdy psychoanaliza mogła być postrzegana jako wpływ tradycji zachodnioeuropejskiej. W powstałym w 1951 roku Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, w Klinice Nerwic stworzonej przez profesora S. Ledera techniki wywodzące się z koncepcji behawioralnych, teorii uczenia społecznego włączano do kompleksowego programu leczenia nerwic. Polacy mają długą historię przeciwstawiania się, lub omijania oficjalnych nakazów. Rozwój psychoanalizy i terapii psychodynamicznych można zatem uznawać za naturalny ze względu na historyczną bliskość Austrii, Czech i Niemiec, i za przestrzeń w której mógł mieć wyraz wybór indywidualnych poglądów. Być może za jeden z paradoksów tamtych czasów można uznać dysproporcję między znacznym rozwojem terapii psychodynamicznych a znikomym zasięgiem koncepcji behawioralnych, a potem poznawczo behawioralnych Ograniczenia możliwości podróżowania wynikające zarówno z przyczyn politycznych jak i ekonomicznych, sprawiały że stypendia i możliwości kształcenia za granicą były dostępne nielicznym osobom głównie z centrów naukowych. Wiedza w dziedzinie psychoterapii, rozwijana na zachodzie Europy i w USA, była zdobywana (w dosłownym znaczeniu tego słowa) głównie podczas krótkich pobytów, warsztatów i przeczytanych lektur. Przywożone w ten sposób do kraju nowości były często twórczo włączane w istniejący system leczenia. Początki zainteresowania terapią poznawczą zauważyć można od późnych lat siedemdziesiątych. Obok wcześniejszych tłumaczeń publikacji w nurcie behawioralnym pojawiają się pojedyncze artykuły prezentujące koncepcje A. Ellisa, A.T. Becka. Ponownie, głównie w oparciu o lektury, podejmowane są próby stosowania terapii poznawczej niezależnie od siebie w kilku ośrodkach w Polsce. Stopniowo, większa wolność podróżowania umożliwiła, nielicznym wciąż osobom, odbywanie dłuższych szkoleń za granicą. Coraz częściej miały też miejsce wizyty znanych zagranicznych terapeutów w Polsce. Niezależnie w wielu miejscach w Polsce zaczęto stosować psychoterapię poznawczą w leczeniu depresji (np prace A. Potoczek, D. Dudek, A. Zięby z Kliniki Psychiatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, prace Ewy Habrat z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie), w leczeniu nerwic ( między innymi prace B. Bigo,S. Ledera, M. Siwak Kobayashi z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie) i zaburzeń występujących u dzieci i młodzieży (np. A. Bryńska , T. Wolańczyk z Kliniki Psychiatrii Wieku Rozwojowego w Warszawie). Podobne doświadczenie podzielał zespół profesora Z Bizonia (1931-1998) w II Klinice Psychiatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie. Od wielu lat na skrzyżowaniu zainteresowań filozoficznych i psychopatologicznych profesora znajdowała się problematyka urojeń. . Program badawczy realizowany w klinice, dotyczył metod modyfikacji przekonań urojeniowych za pomocą psychoterapii poznawczej. Seminaria kliniczne poświęcone były samokształceniu w psychoterapii poznawczej, były to najczęściej dyskusje na temat przeczytanych książek, lub przekazywanie wiedzy zdobytej poprzez uczestniczenie w kilkudniowych warsztatach wprowadzane do praktyki klinicznej przez grupę entuzjastów. Odczuwany był jednak brak systematycznego szkolenia w tej dziedzinie. |
| Poprawiony ( sobota, 03 marca 2007 18:13 ) |
